ผู้สูงอายุ เป็นวัยที่มีปัญหาด้านสุขภาพจิตมากกว่าช่วงวัยอื่นๆ เพราะ ผู้สูงวัยเป็นวัยแห่งการสูญเสีย และหมดสิ้นพลัง จึงมักเกิดอาการซึมเศร้า กลัว เหงา โดดเดี่ยว ขาดความรัก รู้สึกไม่เป็นที่ต้องการ เมื่อลูกหลานโตขึ้น มีชีวิต และหน้าที่ของตัวเอง เวลาที่มีให้ผู้สูงอายุก็ลดลงอย่างช่วยไม่ได้ แต่เชื่อไหมคะว่า ผู้สูงอายุกับสัตว์เลี้ยง เป็นอีกหนึ่งคำตอบ เพราะ สัตว์เลี้ยง เป็นตัวช่วยที่จะทำให้ผู้สูงอายุในครอบครัวของเรานั้น สามารถกลับมาสดใส มีชีวิตชีวา มีกำลังใจที่จะมีชีวิตต่อไปอย่างมีความสุข

นั่นเป็นเพราะว่า ผู้สูงอายุได้มีปฏิสัมพันธ์กับสัตว์เลี้ยง ซึ่งช่วยเติมเต็มความรู้สึกสูญเสียสังคม อีกทั้งยังช่วยให้ผู้สูงอายุเกิดความภูมิใจ มีความสุข รู้สึกว่าตัวเองยังมีคุณค่า และมีความหมาย ทำให้สุขภาพจิตดีขึ้น และอารมณ์ความรู้สึกของผู้สูงอายุเปลี่ยนไปในทางที่ดีอย่างไม่น่าเชื่อเลยหล่ะค่ะ!

ขอยกตัวอย่างงานวิจัยที่มีผลการศึกษาเกี่ยวกับผู้สูงอายุ และสุนัข ซึ่งถูกตีพิมพ์ในวารสาร Anthrozoos ฉบับเดือนมีนาคม 2549 โดยมี Marian R. Banks & William A. Banks เป็นผู้ทำการศึกษาในบ้านพักคนชรา 3 แห่ง โดยคัดเลือกผู้สูงอายุ จำนวน 37 คน ที่มีอายุ 75-90 ปี ที่มีระดับคะแนนความเหงาในระดับสูงมาทดลองกับ “สปาร์กี้” สุนัขที่มีนิสัยเป็นมิตร โดยแบ่งผู้สูงอายุออกเป็น 2 กลุ่ม

  • กลุ่มแรก : อยู่กับสุนัขตัวต่อตัว คนละครึ่งชั่วโมงทุกสัปดาห์
  • กลุ่มสอง : ผู้สูงอายุทุกคนล้อมกันเป็นวงกลม อยู่กับสุนัข ใครอยากเล่น หรือพูดคุยก็ได้
    ซึ่งผลการทดลองพบว่า ผู้สูงอายุในบ้านพักคนชรากลุ่มแรก ที่อยู่กับสุนัขตามลำพัง มีความรู้สึกสดชื่น และมีชีวิตชีวาขึ้น รู้สึกเหงาน้อยลงมากกว่ากลุ่มที่สอง เพราะ ผู้สูงอายุกลุ่มแรกมักพูดคุยเรื่องต่างๆที่ผ่านมาในอดีต และสิ่งที่ไม่เคยเล่าให้ใครฟัง ให้สุนัขฟัง ซึ่งเป็นการระบายสิ่งต่างๆ ที่อยู่ในใจออกมา ส่งผลให้ผู้สูงวัยในกลุ่มแรกมีสุขภาพจิตที่ดีขึ้นนั่นเองค่ะ

articles-post1-1

ประโยชน์ของการมีสัตว์เลี้ยงน่ารักสักตัว เป็นเพื่อนผู้สูงอายุ

  1. ลดความรู้สึกเหงา เศร้า และความเครียด เพิ่มความสุข ความมีชีวิตชีวา สดชื่น เพราะ สัตว์เลี้ยงจะช่วยทำให้โลกของผู้สูงอายุสดชื่น สนุกสนาน มีชีวิตชีวาขึ้น จากที่เคยรู้สึกโดดเดี่ยว การมีสัตว์เลี้ยงน่ารักสักตัว จะช่วยสร้างบรรยากาศในบ้านให้น่าอยู่มากขึ้น และยังช่วยกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกัน และเพิ่มพลังงานของผู้สูงอายุได้ดีอีกด้วย
  2. พบความหมายความชีวิต เพราะในวัยผู้สูงอายุ ต้องสูญเสียเป้าหมายของชีวิต และการเปลี่ยนแปลงมากมาย การเลี้ยงสัตว์จะช่วยให้ผู้สูงอายุตระหนักถึงคุณค่าในตนเอง รู้สึกว่าตัวเองไม่โดดเดียว ยังมีเพื่อนตัวน้อยๆอยู่ข้างๆ
  3. เพิ่มความจำ เพราะ การเลี้ยงสัตว์จะทำให้ผู้สูงอายุต้องคอยให้อาหาร อาบน้ำ พาไปตัดขน เดินเล่น ฯลฯ ซึ่งช่วยเพิ่มกิจกรรมในแต่ละวันที่ต้องทำ มีงานอดิเรก ทำให้ชีวิตประจำวันไม่น่าเบื่อ
  4. มีสังคมใหม่ๆ เพราะ การเลี้ยงสัตว์ก็เหมือนกับการดูแลคน ต้องพาออกไปเดินเล่นนอกบ้าน พาไปทำกิจกรรมต่างๆ ซึ่งเวลาออกไปนอกบ้าน ผู้สูงอายุก็มีโอกาสทำความรู้จักคนใหม่ๆ พบเพื่อนใหม่ๆ เกิดสังคมใหม่ มีการเรียนรู้ แลกเปลี่ยน พูดคุยเกี่ยวกับสัตว์เลี้ยง
  5. จิตใจอ่อนโยน ผู้สูงอายุที่อยู่บ้านคนเดียว ความรู้สึกโดดเดี่ยว หรือเศร้าหมอง อาจทำให้เกิดอารมณ์ขุ่นมัว ไม่สดชื่น การมีสัตว์เลี้ยง ทำให้ผู้สูงอายุต้องคอยดูแล หาอาการ คอยสังเกตอาการของสัตว์เลี้ยง ฯลฯ ซึ่งสิ่งเหล่านี้ช่วยกล่อมเกลาให้ผู้สูงอายุมีจิตใจที่อ่อนโยนโดยธรรมชาติ
  6. ออกกำลังกาย จากกิจกรรมต่างๆที่ทำร่วมกับสัตว์เลี้ยง เป็นการเพิ่มโอกาสในการเคลื่อนไหว ออกกำลัง และขยับร่างกาย เช่น การเดินตามหาสัตว์เลี้ยงภายในบ้าน พาออกไปเดินเล่น หรือแม้กระทั่งการลูบตัวสัตว์เลี้ยง ก็เหมือนการบริหารนิ้วมือไปในตัว

ผู้สูงอายุกับสัตว์เลี้ยง

ผู้สูงอายุกับสัตว์เลี้ยง เลือกอย่างไรให้เหมาะสม

จะต้องเหมาะกับผู้สูงอายุ ไม่เลือกสัตว์เลี้ยงที่มีพลังมากเกินไป เพราะอาจทำให้เกิดอุบัติเหตุต่างๆ เลือกสัตว์เลี้ยงที่มีนิสัยไม่ดุร้าย เป็นมิตร เลี้ยงง่าย ไม่ต้องดูแลยุ่งยาก ไม่มีเชื้อโรค หรือความสกปรก และอย่าลืมตรวจสอบว่าผู้สูงอายุไม่ได้เป็นโรคภูมิแพ้ … โดยสัตว์เลี้ยงที่เหมาะสมกับผู้สูงอายุ มีดังนี้

  1. สุนัข
    สุนัขเป็นสัตว์เลี้ยงที่แสนรู้ และขึ้นชื่อเรื่องความรัก และความซื่อสัตย์ต่อเจ้าของ สุนัขจึงเป็นสัตว์เลี้ยงยอดนิยมที่ช่วยคลาดเหงา และสร้างความสุขในกับเจ้าของได้เป็นอย่างดี ซึ่งแนะนำให้เลี้ยงสุนัขพันธ์เล็ก ซึ่งเหมาะกับผู้สูงอายุมากกว่าพันธ์ใหญ่ เช่น ชิสุ ปั๊ก พุดเดิ้ล ชิวาวา มอลทีส เป็นต้น
  2. แมว
    แมว เป็นสัตว์รักสงบ และมีความเป็นตัวของตัวเองสูง ด้วยลักษณะที่เป็นมิตร ไม่น่ากลัว ขี้อ้อน แม้แมวอาจจะไม่ขี้เล่น หรือร่าเริงเท่าสุนัข แต่ความน่ารักและขี้อ้อน ก็ทำให้เป็นอีกหนึ่งตัวเลือกที่เหมาะกับผู้สูงอายุเป็นอย่างมาก ซึ่งสามารถเลี้ยงแมวขนสั้น หากผู้สูงอายุมีปัญหาเกี่ยวกับปอด หรือ ทางเดินหายใจ
  3. กระต่าย
    กระต่าย เป็นสัตว์เลี้ยงที่น่ารัก และเลี้ยงง่าย ต้องการการดูแลเอาใจใส่ การเลี้ยงกระต่ายจะช่วยให้ผู้สูงอายุเป็นคนมีจิตใจอ่อนโยน อารมณ์เย็น
    นอกจากนี้ยังมีสัตว์เลี้ยงน่ารักอีกหลายประเภท ที่ช่วยแก้เหงา และเป็นเพื่อนที่ดีของผู้สูงอายุได้ เช่น นกแก้ว หนูแฮมเตอร์ เต่า ปลา เป็นต้น
    การเลี้ยงสัตว์ อาจจะเป็นหนึ่งตัวช่วยที่ในการ แก้เหงาผู้สูงอายุ ทำให้ผู้สูงอายุไม่รู้สึกโดดเดี่ยว หรือเศร้าหมอง ช่วยแก้ปัญหาทางด้าน สุขภาพจิต ได้ แต่อย่างไรก็ตาม บุตรหลานยังเป็นบุคคลสำคัญที่สุด ที่จะทำให้ผู้สูงอายุรู้สึกมีความสุข และรู้สึกว่าตนเองยังมีคุณค่า